یکی از مباحث مهم در مباحث مهندسی بحث اقتصاد مهندسی می باشد که به صورت یک درس دو واحده در مقطع کارشناسی تدریس می شود و در میان مهندسین هم رایج است که یک طرح مهندسی بایستی ایمن، اقتصادی و از لحاظ معماری زیبا باشد هدف من از مطرح کردن این بحث پرداختن به مشکلات موجود در خیابان های یامچی بخصوص بلوار ولایت می باشد که سعی خواهم کرد به صورت مرحله ای همراه با بیان مشکلات موجود راه حلی نیز برای آنها بیان کنم تا اگر عوامل فنی محترم شهرداری مصلحت دیدند در رفع مشکلات موجود تلاش مضاعف داشته باشند.

شاید کمتر شهری را ببینید که کانالهای روبازی به عمق 1.5 متر و یا بیشتر در آن وجود داشته باشد با این وجود کانالهای با عمق آنچنانی در تمامی مناطق یامچی به چشم می خورد شاید در نگاه یک عابر و رهگذر فقط بحث امنیت جانی و خطر افتادن در این کانالها که به صورت روباز ول شده اند مطرح باشد اما از دید فنی مساله بزرگتر از این حرفهاست.

مشکل این مدل کانالها را می توان از چند جنبه بررسی کرد

الف) فنی       ب) اقتصادی       ج) معماری شهری            د) تبعات اجتماعی

الف) فنی

در بحث هیدرولیک کانالهای باز، برای عبورجریان آب، یک مقطع بهینه تعریف می شود که در کانالهای با مقطع مستطیل، برای رسیدن به مقطع بهینه عرض کف کانال بایستی دو برابر ارتفاع کانال در نظر گرفته شود در غیر اینصورت کانال برای آب عبوری کارایی لازم را نخواهد داشت.  با همه این اوصاف کانالهای بلوار ولایت یامچی با عمق 1.3 متر و عرض 0.5 متر طراحی شده اند که  در صورت جریان آب در این کانالها عملا فقط بخش بالایی کانال تقریبا به ارتفاع  0.5 متر بالایی، آب عملا در جریان خواهد بود و بخش پایین آب بصورت راکد خواهد بود و کمکی در انتقال آب نخواهد داشت

ب) اقتصادی

با توجه به اینکه برای افزایش عمق این نوع کانالها از سنگ چینی در کف کانال استفاده می شود و سنگ چینی جزو کارهای هزینه بر در امر مهندسی می باشد  هزینه های ساخت کانالها که عملا مشکلی از مسایل شهری را حل نخواهد کرد هزینه های بی خودی و حیف و میل کردن بیت المال می باشد. هزینه ساخت این نوع کانالها تقریبا نزدیک به 2.5 برابر کانالهای معمولی  که فقط با زیرسازی و جدول گذاری ساخته میشود می باشد حالا خودتان حساب کنید تنها از میدان شهریار(فلکه گاز) تا ابتدای درمانگاه که حدودا 1300 متر می باشد برای دو طرف خیابان چه هزینه بالایی صرف شده است. اگر اشتباه نکنم برای ساخت هر متر طول از این کانالها در آن سال 70000 هفتاد هزار تومان هزینه شده که برای کانال با جدول دو طرفه فقط 30000 سی هزار تومان لازم بود.

ج) معماری و زیبایی شهری

اگر کمی به داخل کانالها دقیق شوید می بینید که از هر طرف کانال سنگهای استفاده شده به اندازه 10 تا 15 سانتی متر بیرون زدگی دارند که عملا عرض کانالها در پایین به 20 تا 30 سانتی متر کاهش می یابد که به علت عمیق بودن و کم عرض بودن کانالها تجمع و انباشتگی زباله در این کانالها به وضوح دیده می شود که حتی یک کارگر نمی تواند با بیل دستی این زباله ها را بیرون بریزد

د) تبعات اجتماعی

شاید خطرناک تر از همه این حرفها و مشکلات،  خطر سقوط افراد در این نوع کانالها می باشدو کم نبودند افرادی که در این کانالها افتاده اند و باعث صدمات جانی و مالی شده است

اما چرا این اتفاق افتاده است و مسئول کیست؟

در مسایل شهری معمولا طراحان با در نظر گرفتن تمامی احتمالات و سایر مسایل شهری نسبت به طراحی یک ساخت و ساز شهری اقدام می کنند. متاسفانه مسولین طراحی و اجرای  بلوار ولایت به علت طولانی بودن مسیر کانالها و با خیال اینکه گذر گاهی برای عبور دادن کانال به پایین دست یا همان ضلع جنوبی بلوار ولایت وجود ندارد با دادن یک شیب حداقل از ابتدا تا انتهای مسیر عمق کانال را تا 1.5 متر رسانده اند.

اما راه حل چیست؟

گرچه برای ارائه راهکار کمی دیر شده است اما به قول قدیمیا "ماهی رو هر وقت از آب بگیری تازه است". من سعی میکنم در کنار گفتن مشکل راه حلی هم برای این کار ارائه بدهم. اگر در شکل زیر که قسمتی از نقشه شهر یامچی است  دقیق شوید به وضوح مشخص است که از هر 150 متر یک کوچه حداقل 10 متری در ضلع جنوبی بلوار ولایت وجود دارد که با تغییر مسیر کانالها مشکل طولانی بودن مسیر آبروها حل می شود لازم به توضیح است که بلوار ولایت به خودی خود دارای یک شیب طبیعی حداقلی نیز می باشد که در امر اجرای کانال ازین شیب نیز می توان بهره جست  و در اینصورت دیگر نیازی به شیب دادن آنچنانی وجود ندارد و می توان با کف سازی دوباره کانال ها عمق آن ها را کاهش داد.

برای عبور کانال از ضلع شمالی بلوار ولایت به ضلع جنوبی نیز طرحی دارم که در صورت لزوم می توانم آن را در اختیار گروه شهرسازی قرار دهم.